• Nieuws
  • Nieuws
  • Nieuws
  • Nieuws
  • Nieuws
  • Nieuws

Nieuws


IRAWAN SOEJONO HERDENKING 1920-2020

De Werkgroep Merapi herdenkt aanstaande vrijdag 24 januari 13:45 uur te Leiden de verzetsman Irawan Soejono, toen bekend als "Henk van de Bevrijding".

De herdenking wordt voorafgegaan door een andere bijeenkomst rond zijn persoon op de Boommarkt in Leiden om 13.00 uur. Dit, op de plek waar Irawan op 13 januari 1945 werd doodgeschoten door een Duitse Wehrmacht-soldaat tijdens een razzia 75 jaar geleden.

Na een korte herdenkingsceremonie aldaar verplaatst de herdenking zich naar begraafplaats Groenesteeg waar Irawan kortstondig lag begraven en een herdenkingssteen is.

Irawan was zoon van de Indonesische minister Pangeran Adipati Soejono die zitting had in het oorlogskabinet in Londen van de Nederlandse regering in ballingschap.

Zie de uitgebreide biografie over Irawan Soejono.

Na afloop is er in de aula van begraafplaats Groenesteeg de mogelijkheid om nog even na te praten en elkaar te ontmoeten.


TREFFENDSTE INDISCHE FOTO'S WO2?

Tot woensdagochtend 08:00 uur aanstaande kunt mee bepalen welke van de 50 foto's over de oorlog in Indië beslist in de uiteindelijke tentoonstelling van 100 foto's over WO2 in ons koninkrijk moeten worden opgenomen.

Stem s.v.p. mee!


Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten
Klik om te vergroten

AFTRAP STEMMING WO2 IN 100 FOTO'S

Woensdag 15 januari vond de aftrap plaats voor de stemming op de treffendste foto's, wat betreft ons Koninkrijk der Nederlanden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Elke provincie mocht een aantal foto's aandragen. Nederlands-Indië, Suriname en de Antillen vormden gezamenlijk de "overzeese provincie" en hielden in de Sophiahof de aftrap.

Hier vindt u een verslag en een foto-impressie.

Vergeet niet mee te stemmen, hetgeen tot woensdagochtend a.s. 08:00 uur kan!

 

 


DE MANNEN VAN MARIA

In haar beeldend geschreven roman over een bijslaap in Batavia beschrijft Anneloes Timmerije de 17de-eeuwse wereld van moeraskoortsen, slavernij en piraten.

Wat loopt daar langs de kade? Een stel baarmoeders, op pootjes. In De mannen van Maria worden zeven meisjes meegestuurd met een VOC-schip naar Batavia. ‘Wij gingen om te baren, verscheept op bestelling van de heren ginds, zeven meisjes die vaak nog niet eens waren gekust’, luidt de eerste zin, bij monde van Maria van Aelst, de achttienjarige hoofdpersoon uit Steenbergen.

Het is 1625. Negen maanden duurt de reis, en bij aankomst blijkt Batavia nog niet veel meer te zijn dan een zompig, gevaarlijk moeras. Maria wil er niet blijven, maar heeft geen keus. Ze wordt op ‘de meisjesmarkt’ uitgekozen door een oudere heer van stand, een handelaar in specerijen. ‘Rokken omhoog, ding erin, paar keer stoten, hijgen, onderdrukt kreunen en klaar’, is wat ze verwacht van de bijslaap, en dat komt uit. Na de derde keer doet het geen pijn meer.

Lees hier verder de NRC-recensie.


THEMAZONDAG BRONBEEK: HERINNEREN

Zondag 19 januari is er op Bronbeek weer een bijzondere Themadag, die dan in het teken staat van Herinneren!

Met sprekers als Herman Keppy, Herman Spinhof. Louis Zweers, Anneloes Timmerije en Charles den Tex.

Dit, onder leiding van Adriënne Zuiderweg.

Zie hier het programma en achtergrond.


Klik om te vergroten

TAXATIEDAG SOPHIAHOF

Frans Leidelmeijer houdt zaterdag 25 januari in de Sophiahof Den Haag een lezing over Indische en Indonesische schilderkunst evenals over Balinese art deco-beelden. Dit, vanwege de taxatiedag die hij samen met Chris Vellinga voor het Venduehuis houdt.

Zij zoeken werk van onder anderen G. Adolfs, K. Affandi, D. Beynon, R. Bonnet, W. Dooyewaard, Lee Man Fong, W.G. Hofker, I. Israels, T. Meier, A.J. le Mayeur de Merprès, F. Ohl, Raden Saleh, Ch. Sayers, R. Strasser en Balinese schilders als Sobrat en Lempad. Eveneens op zoek naar Balinese art deco beelden.

Nelleke van der Krogt, bekend van Tussen Kunst & Kitsch is die dag speciale gast! Meld u tijdig aan! Zeker als u zelf over bijzondere Balinese art deco-beelden of over Indische/Indonesische schilderijen beschikt en deze wilt laten taxeren!

Zie hier.


FOTODETERMINATIEDAG BRONBEEK

Museum Bronbeek in Arnhem organiseert op zaterdagmiddag 7 maart 2020 de fotodeterminatiemiddag ‘Mijn opa was een…’.

Iedereen kan van 12.00 tot 17.00 uur bij een expertteam terecht met vragen over zijn eigen (familie)foto’s, die betrekking hebben op het voormalige Nederlands-Indië en het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL).

De fotomiddag wordt gehouden in museum Bronbeek. Voor deelname geldt het toegangstarief van het museum. Reserveren is noodzakelijk, uitsluitend via nb.ravensbergen@mindef.nl.

Zie hier meer informatie.


VERDWENEN PARADIJS - ALS KIND TIJDENS DE JAPANSE BEZETTING

Robert Speijer (1929) verhuisde op jonge leeftijd naar Singapore en groeide onbezorgd op tot de oorlog in Azië uitbrak. Door de dreiging van naderende Japanners werd hij op de boot vooruit gestuurd naar vrienden in Batavia. Zijn ouders zouden hem nareizen zodra dat mogelijk was. Tijdens de bezetting werd hij in diverse Japanse kampen geïnterneerd en volgde er een fysiek en mentaal zware tijd, die hij overleefde.

Net als zijn kampgenoten verheugde hij zich over de Japanse capitulatie, maar werd hierna geconfronteerd met een onstuimige en gevaarlijke periode tijdens de Bersiap.

Samen met zijn zieke moeder repatrieerde de jonge Robert uiteindelijk per schip naar Nederland.

Diens levensverhaal legde hij in Verdwenen Paradijs vast.


Klik om te vergroten

VUURWERK

Het VPRO-programma Onvoltooid Verleden Tijd stond tijdens de laatste uitzending van 2019 stil bij de Hollandse vuurwerktraditie. 

Vanaf ongeveer de 26e minuut van het tweede uur (11:00-12:00 uur) vertelde de heer Rijnenberg over diens vuurwerkherinneringen in Buitenzorg en later in Haarlem.

Luister hier.


INDO IN INDONESIE

Sinds 27 december is de website Indo-In-Indonesië actief om verhalen van Indischen te horen, die in Indonesië zijn gebleven, en eventueel met hen in gesprek te gaan (audiovisueel).

Lees waarom.


DAAR WERD WAT GROOTS VERRICHT

In verband met de overdracht van Nederlands-Indië, die 70 jaar geleden op 27 december 1949 plaats vond, werd de TV-registratie van Diederik van Vleuten's Daar Werd Wat Groots Verricht uitgezonden.

Zie hier de uitzending.

Zie ook een recensie van diens boek onder dezelfde titel.


HANS GOEDKOOP IN IMPACT-MAGAZINE

In het decembernummer van Impact Magazine vertelt Hans Goedkoop over het Indisch Zwijgen binnen zijn familie.

Lees hier het artikel.

Overigens, 19 jaar presenteerde Hans Goedkoop het VPRO-programma Andere Tijden. Dit jaar deed hij dit voor het laatst.

Impact Magazine is een uitgave van ARQ Kenniscentrum Oorlog, Vervolging en Geweld en schrijft over de psychosociale gevolgen van ingrijpende gebeurtenissen.



Susan Smit

TROPENBRUID

Op 29 januari verschijnt Tropenbruid, de nieuwe roman van Susan Smit.

Volgens Yvonne Keuls: Een prachtig verhaal over moed en verlangen, met diepe inzichten over het oude Indië.

Amsterdam, 1907. Het weesmeisje Anna droomt van een ander, grootser leven. Op een dag reageert ze op een advertentie waarin een ambtenaar in Nederlands-Indië een echtgenote zoekt. Eenmaal in Batavia ontdekt Anna al snel dat haar huwelijk met de starre Willem niets anders is dan een dekmantel voor carrièregekonkel, geheime liefdes en verzwegen familieverbanden.

Tropenbruid is een zinderend liefdesverhaal tegen de achtergrond van een onderbelicht deel van onze koloniale geschiedenis.

Als geluk onbereikbaar is, wat komt er dan voor in de plaats? Susan Smit maakte van die vraag een intense roman vol ijle melancholie, ontregeling en fascinerende geheimen. Een onweerstaanbaar avontuur. Thomas Verbogt

 


ORDE VAN ORANJE NASSAU!

Pelita-vrijwilligers Jim en Gerda Rosbak zijn sinds 18 december 2019 lid van de Orde van Oranje Nassau. Dit, vanwege hun jarenlange inzet voor buurtcentrum Limbrichterveld in Sittard-Geleen, waar ook de Masoek Sadja plaats vindt en sinds 19 december de Indische Eettafel.

Deze onderscheiding kregen ze uit handen van wethouder Berry van Rijswijk en burgemeester Sjraar Cox.


GEZOCHT: VOORMALIG KNIL-SOLDAAT & SPIJTOPTANT

Het Nationaal Archief zoekt een voormalig KNIL-soldaat die als spijtoptant naar Nederland kwam en nu bereid is tot een kort interview. Dit interview dient als onderdeel van de tentoonstelling 'De oorlog die bleef', over de nasleep van de Tweede Wereldoorlog.

Eén aspect van deze nasleep is de repatriëring van mensen uit Nederlands-Indië en Indonesië, van de eerste groepen vlak na de Japanse capitulatie tot de spijtoptanten in de jaren '50/'60.

Het interview gaat in op de beweegredenen om naar Nederland te gaan, de reis en het ontvangst door de Nederlandse samenleving. Dit wordt verwerkt tot een kort audiofragment dat bezoekers aan de tentoonstelling kunnen beluisteren.

De tentoonstelling wordt op 20 februari 2020 geopend in het Nationaal Archief. 

Het Nationaal Archief toont in deze tentoonstelling onder meer archiefstukken over spijtoptanten, maar wil ook graag een spijtoptant zelf aan het woord laten. Vandaar deze oproep.

Reacties graag aan: Suzanne van der Wolf 06 - 509 80 168 of susanne.vanderwolf@nationaalarchief.nl


DE MEMOIRES VAN EEN "NJONJA MANIS'

Na meer dan veertig voorstellingen van Tante Eus;  vanaf 2012 elke tweede zondag van de maand, presenteerde Yvonne Groeneveld in haar eigen Werftheater te Utrecht, voorstellingen onder de titel ”Bij Eugenie’….. ” . Deze voorstellingen hadden steeds nieuwe thema’s waarin Yvonne telkens andere gasten ontving. Het wordt nu tijd om kennis te maken met Yvonne Groeneveld zelf, het alter ego van tante Eus!

In deze theatervoorstelling vertelt theatermaker Yvonne Groeneveld over haar jeugdherinneringen. Geboren in het voormalig Indië, waar zij haar eerste jaren in het Jappenkamp doorgebracht, blijft Yvonne erbij dat zij boft. Zij overleefde het immers! Maar ook de jaren erna komen aan bod. Ervaringen die een mens vormen en maken tot wat zij nu is.

In deze  theater voorstelling wordt het toneelbeeld ook gedragen door cartoons en zingt Yvonne nostalgische liedjes met muziek uit de jaren veertig. Daarnaast weet zij zich ook nog gesteund door haar kleinkind, een grappige karikatuur die haar ook nog eens kritische vragen stelt.

Kortom ”Njonja Manis ” is een cabaretesk verhalende belevenis, die zeker de moeite waard is om mee te maken. De voorstelling wordt gespeeld op vrijdag 10, zaterdag 11 en op de zondagmiddag 12 januari. Daar het aan het begin van het nieuwe jaar 2020 plaats vindt, kunt u ook nog met haar proosten op het nieuwe jaar met een drankje.

Zie het persbericht en haar website.


Ellen Deckwitz
Herman Keppy

ELLEN DECKWITZ GEVELD DOOR BRONCHITIS!

Tot haar spijt weerhield een flinke bronchitis Ellen Deckwitz van haar voordracht die ze zaterdag 14 december voor de PNG (Pelita's Naoorlogse Generaties) in de Sophiahof zou houden.

In haar plaats sprak Herman Keppy die middag.

Aan de hand van zijn recent uitgebracht boek Zijn jullie kerels of lafaards? - over Indisch en Moluks verzet tegen de Nazi's -  en de hierop aansluitende korte film en powerpointpresentatie ging hij onder meer in op de impact van het oorlogsverleden van deze verzetsmensen op hun kinderen.

Zie de impressie.


ONS WERELDRIJK - ALLES VOOR DE KUNST

Hopelijk komt binnenkort Hotel Modern met Ons Wereldrijk in uw stad. Een gigantische maquette van Nederlands-Indië waarmee Hotel Modern ons koloniale verleden belicht.

Luister naar theatermaker Herman Helle hierover in Nooit Meer Slapen, wiens ouders uit Indie kwamen (totok). In de Moesson van deze maand staat trouwens een interview met Helle


Felix Bakker

DE JONGENS VAN SOEKABOEMI

Zondag 8 december zond het VPRO-radioprogramma OVT het eerste deel uit van de 2-delige documentaire waarin drie 90-plussers vertellen over hun jeugd in Nederlands-Indië en hun veelbewogen leven daarna.

Maurits Baal (96), Felix Bakker (94) en Bol Kerrebijn (92) hadden een Nederlandse vader en een inheemse moeder. Alle drie kwamen ze op jonge leeftijd terecht in een weeshuis: de Soekaboemische Opvoedings Gestichten op West-Java, waar ze een degelijke, Hollandse opvoeding kregen.

Vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië verlieten ze Soekaboemi. Maurits ging bij het KNIL, Felix bij het Korps Mariniers en Bol terug naar zijn familie.

Maurits en Felix werden al snel krijgsgevangen gemaakt. Maurits kwam via kampen in Flores en Singapore in Vietnam terecht. Felix verrichtte dwangarbeid aan de beruchte Birma-Siam Spoorweg in Thailand. Bol hield zichzelf en zijn familie als buitenkamper in leven door onder meer de jacht op wilde zwijnen.

Na de oorlog ging hij alsnog bij het KNIL. Uiteindelijk kwamen ze alle drie in Nederland terecht waar ze elkaar tientallen jaren later weer ontmoetten. 

Luister hier naar het eerste deel en hier naar het tweede.

De aanleiding voor deze documentaire was de publicatie van het boek van Felix Bakker ‘Het zwijgen verbroken; de memoires van een oorlogsveteraan’. ISBN 978 90 829906 07 (fcbakker5@gmail.com)


DEBAT: AFSCHEID

Op 15 december organiseert het Nationaal Archief in samenwerking met het Indisch Herinneringscentrum een debat over de waarde van het archiefstuk Verdrag tot overdracht van de soevereiniteit van Indonesië en van deze gebeurtenis voor de maatschappij van vandaag.

Dit vindt van 13:00 tot 14:30 uur plaats in het Nationaal Archief te Den Haag, waar u ook naar de tentoonstelling Topstukken in perspectief kunt en daar het originele verdrag vindt.

U moet zich hiervoor wel aanmelden.


INNOVATIE-AWARD VOOR DIERENPARK TAMAN INDONESIA

Het Indonesisch dierenpark Taman Indonesia in Kalenkote ontving 3 december de Toeristische Innovatie Award Overijssel. Van de 125 ondernemingen, die hiernaar meedongen werd deze slechts aan drie bedrijven toegekend!

Dit park van broer en zus Wareman zette dit jaar onder andere een interactieve menukaart en een nieuw educatief kinderpaspoort op de kaart.

Een extra reden om eens naar Taman Indonesia te gaan!

Zie het persbericht.


ONZE JONGENS OP JAVA

De meeste Indië-veteranen die de 'politionele acties' van 1945–1949 overleefden, vertelden de buitenwereld nooit over wat ze in Indië meemaakten. Het merendeel hield 70 jaar lang z'n mond, zelfs tegenover hun dierbaren.

In Onze Jongens op Java, de vierdelige serie die journalist en historicus Coen Verbraak voor BNNVARA maakte, vertellen veertien van hen voor het eerst publiekelijk hun verhaal.

Sinds 21 november is deze wekelijkse serie te zien op NPO2.

Zie deel 1, deel 2, deel 3 en deel 4, tenminste indien u toegang hebt tot NPO Start.


ZATERDAG 7 DECEMBER NATIONALE VRIJWILLIGERSDAG: PELITA DANKT VRIJWILLIGERS VOOR HUN TOMELOZE INZET!

Als we onze vrijwilligers niet hadden, wie moesten er dan week-in-week-uit, door heel Nederland met stoelen sjouwen, de administratie doen, bezoekjes afleggen, posters plakken, tafels dekken, maatjes koppelen, WMO-aanvragen begeleiden, mee boodschappen doen, gesprekken leiden of kraampjes bemensen?

Precies: zonder onze vrijwilligers waren we nergens! 

Daarom bedankt Stichting Pelita al haar 400 vrijwilligers vanuit de grond van haar hart voor al die tijd, energie en liefde die zij het afgelopen jaar weer hebben besteed aan onze doelgroep. We hopen dat zij dit nog heel lang blijven doen!

Dank lieve vrijwilligers!


LEZING JOHANNES VAN DEN BOSCH (1780-1844) - VRIJMETSELARIJ MUSEUM

Tot en met 29 februari 2020 kunt u in het Vrijmetselarij Museum Den Haag naar de tentoonstelling Avontuur in Azië. Zie hier het promotiefilmpje.

In het kader hiervan houdt dit museum, gelegen in het voormalige Indisch Huis, enkele bijzondere lezingen. Zie de folder.

Op 14 december hield Angelie Sens aldaar een referaat over Johannes van den Bosch, over wie ze zei:

"Zijn uitstekende ondernemerschap op zijn landgoederen in Java verschafte Johannes van den Bosch grote rijkdom. Hij was nauw betrokken bij de oprichting van de Nederlandse Handelmaatschappij en grondlegger van het cultuurstelsel, een belastingsysteem waarvan de Nederlandse schatkist veel profijt had."


VLUCHTVERHAAL JOODS-NEDERLANDSE SONIA MELVIEZ-HILDESHEIM NAAR INDIE

In de Aanspraak van december staat onder meer het verhaal van Sonia Melviez-Hildesheim, die in 1940 met haar familie vanuit Brussel na een lange reis via Frankrijk, Spanje en Portugal Indië bereikte, waar een maand de oorlog eveneens uitbrak.

Hier vindt u de gehele Aanspraak digitaal.


Yvonne (1938) en Ineke (1933) Dumoulin

OPROEP TEKENARES BANJOE-BIROE 10

In het december-nummer van de SVB-periodiek Aanspraak staat deze oproep, die we met u willen delen:

Mijn zus, Ineke Ytsma-Dumoulin en ik, Yvonne van Waveren-Dumoulin, zijn in Kamp Banjoe-Biroe 10 getekend.

Als datum staat onder de tekeningen 27 juli 1945 en 3 augustus 1945 en ze zijn gesigneerd met AB. Kan iemand mij iets over deze tekenares vertellen?

Reacties graag naar Yvonne M. van Waveren-Dumoulin, Cees Laseurlaan 343, 2597 GJ Den Haag tel: 06-53379256, e-mail: wavdum@hotmail.com


INDISCHE STAMBOMEN?

Als u op zoek bent naar uw voorouders, denk dan eens aan de Indische Genealogische Vereniging (IGV), het Indisch Familiearchief (IFA) of Stichting Indisch Genealogisch Erfgoed (SIGE) die u mogelijk op weg kunnen helpen.

Zie voor een indruk de nieuwsbrief van de IGV of haar website.

En zie ook de websites van SIGE en het IFA.


ELLEN DECKWITZ OP DE PELITA NAOORLOGSE GENERATIESDAG

Zaterdag 14 december gaat dichter en NRC-columnist Ellen Deckwitz in op de gevolgen van de oorlog op de derde generatie.

Dit doet ze in Sophiahof te Den Haag tijdens de bijeenkomst van Pelita voor naoorlogse generaties (PNG)

Je moet hiervoor wel reserveren! Zie de uitnodiging.

Eerder berichtten we over haar naar aanleiding van haar nieuwe dichtbundel Hogere Natuurkunde:

Waarom wist haar moeder niets van de oorlog, maar kreeg zij als kleinkind alles te horen, tot in de gruwelijkste details? In haar nieuwe bundel ontdekt dichter Ellen Deckwitz ( 37 ) hoe verdriet generatie na generatie kan doorwerken.

Zie haar interview met de Volkskrant van maandag 23 september 2019 en het NRC-interview van 28 september.

En luister naar haar radiointerview met Gijs Groenteman in Kunststof.


Klik om te vergroten

"ZIJN JULLIE KERELS OF LAFAARDS?

Mensen die uit Indonesië kwamen, waren in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog onevenredig vaak in het verzet actief, stelt journalist en schrijver Herman Keppy in zijn onlangs verschenen boek ‘Zijn jullie kerels of lafaards? De Indische en Indonesische strijd tegen de nazi’s 1940-’45.’

Hier vindt u diens interview in  dagblad Trouw, hier diens interview van 23 november in De Volkskrant en hier het artikel van die dag in het Parool.

Lees het leesfragment voor een indruk

Zeer toegankelijk en meeslepend geschreven, vol illustraties en nieuw feitenmateriaal. Het standaardwerk over de Indische en Indonesische strijd tegen de nazi's 1940-1945! 


PELITA EN ALZHEIMER SLAAN HANDEN INEEN IN EINDHOVEN

Tijdens sommige Masoek Sadja's vinden er ook lezingen of voorstellingen plaats. Zo gaf er tijdens de laatste Masoek Sadja in Eindhoven de lokale afdeling van Alzheimer Nederland voorlichting over die ziekte.

Hier vindt u een verslag.


ZILVEREN WAALBRUGSPELD

Op 8 november ontving Pelita-medewerker Peter van Riel uit handen van de Nijmeegse burgemeester Bruls de Zilveren Waalbrugspeld vanwege zijn verdiensten voor de Nederlands-Indische gemeenschap in Nijmegen!


ZE NOEMEN ME BABOE

Zaterdag 23 november gaat tijdens het IDFA te Amsterdam de film Ze noemen me baboe in première. De Groene Amsterdammer beschreef deze als Om te huilen zo mooi!

Luister naar haar interview met Nooit Meer Slapen van 19 november.

Zie de trailer.

En zie hier de data van de IDFA-voorstellingen in Amsterdam.

In Groningen is deze film van Sandra Beerends op 30 november de openingsfilm van het IDFA aldaar, onder anderen in aanwezigheid van Thom Hoffman.

Op zondag 1 december vertoont het IndoFILMcafe om 19.30 uur in Lux-Nijmegen Ze noemen me Baboe, waarbij Sandra Beerends zelf de inleiding verzorgt en na de film beschikbaar is voor vragen en discussie.


LICHTER DAN IK

Kent u Lichter dan ik al? Prachtboek, vanuit het perspectief van een njai eind 19e eeuw wier positie verzwakt door de komst van Europese vrouwen.

Sluit mooi aan (of andersom) bij de documentaire Ze noemen me baboe.

Luister naar het interview met schrijfster Dido Michielsen in Kunststof.


VACATURES DIRECTEUR-BEHEERDER EN BESTUURSLEDEN SOPHIAHOF

Stichting Beheer Sophiahof zoekt voor Museum Sophiahof in Den Haag een Directeur-Beheerder en drie Bestuurders.

Deze stichting heeft als doel: het in stand houden, onderhouden en beheren van de Sophiahof, een “Pleisterplaats" voor de Indische en Molukse gemeenschap in Nederland.


PELITA NIEUWS EN DE PINDA

Het oktobernummer van Pelita Nieuws is net uit!

Onze abonnees hebben dit nummer al ontvangen, maar mocht u benieuwd zijn naar de inhoud: klik dan hier.

Deze keer willen we u het redactioneel commentaar echter niet onthouden op een column over Pelita in de PINDA, de eenmalige glossy die onlangs verscheen, die veel verbaasde reacties losmaakte


ACTIVITEITENBEGELEIDER (12 UUR PER WEEK) GEZOCHT!

Bij Jatopa, c.q. de Amsterdamse instelling met vier zorgwoongroepen waarvan twee Indisch/Moluks, is men voor twaalf uur per week dringend op zoek naar een Indische of Molukse activiteitenbegeleider. Zie de vacature..


CONVENANT MET DRIE TWENTSE KOEMPOELANS

Dinsdag 15 oktober sloten we met de Indische Koempoelan Almelo (IKA), Stichting Slamat Datang en Stichting Insulinde (SIC) een convenant!

Dit, om op basis van een gezamenlijk ervaren belang van aandacht voor ouderen met een achtergrond in Nederlands-Indië samen te werken bij het bevorderen van hun optimale zorg en begeleiding, aansluitend bij hun eigen behoeften en rekening houdend met hun specifieke cultuur en geschiedenis.

Voor de realisatie hiervan zullen we zo nodig één front vormen naar instellingen en overheid, mede om als spreekbuis te dienen voor de Twentse Indische en Molukse gemeenschap.

Een prachtig resultaat van onze gezamenlijke inspanningen in Twente. We zijn er trots op!


INDISCHE MENSEN IN LEERSUM EN AMERONGEN

Tot en met december kunt u in de bibliotheek te Leersum (Hoflaan 31) naar de gratis tentoonstelling over het leven van Indische repatrianten uit de 2e helft van de vorige eeuw in Leersum, Amerongen en omgeving. Dit, aan de hand van foto’s en voorwerpen.

Zie pagina 1 en pagina 2 van het artikel over deze tentoonstelling.

In het kader van deze tentoonstelling verscheen het boek Djangan Loepah (‘Niet vergeten’) met de levensverhalen van degenen die toen in deze contractpensions en hotels werden ondergebracht.


AANRADER: THEATERVOORSTELLING SENANG

Kijk ons in de ogen en wat zie je? De nieuwe pinda of de aardappelkop?

Dubbelbloedduo Nynke Heeg en Klemens Patijn speelt met zijn roots.

Met het verhaal van hun Indische ouders en grootouders die met zo’n tweehonderdduizend andere vluchtelingen in de jaren vijftig een koud welkom kregen in Nederland. Die 12.000 km verderop ‘thuis’ mochten komen in een moederland dat zij alleen kenden uit de boekjes. Een groep niet allochtoon en niet autochtoon, met een flink vermogen om stilzwijgend op te gaan in de Nederlandse samenleving.

Zie de voorstelling Senang, dit najaar in het hele land!


DOSSIER INDIE

Met Dossier Indië toont het Wereldmuseum te Rotterdam de geschiedenis van het gekoloniseerde Indonesië.

Acteur en fotograaf Thom Hoffman selecteerde als gastconservator uit de beeldarchieven van diverse erfgoedinstellingen en collecties maar liefst 300 foto’s. Samen met film en persoonlijke verhalen tonen ze een realistisch beeld van de koloniale periode tussen 1840 en 1949.


AANRADER: ELLEN DECKWITZ' NIEUWE DICHTBUNDEL!

Waarom wist haar moeder niets van de oorlog, maar kreeg zij als kleinkind alles te horen, tot in de gruwelijkste details? In haar nieuwe bundel ontdekt dichter Ellen Deckwitz ( 37 ) hoe verdriet generatie na generatie kan doorwerken.

Zie haar interview met de Volkskrant van maandag 23 september 2019 en het NRC-interview van 28 september.

En luister naar haar radiointerview met Gijs Groenteman in Kunststof.


MOLUKSE MAALTIJD AAN HET SPOOR

Foodvlogger Mooncake reist graag met de trein. Frikandelbroodjes, oneetbare salades: het culinaire aanbod op stations laat nogal eens te wensen over. Maar niet in Vlissingen bij restaurant Havendorp, daar serveren ze de Molukse keuken.

En dat is zeldzaam in Nederland, zo stelt de presentatrice van de Volkskrant. ‘Molukse maaltijd aan het spoor’, luidt de koptekst over het restaurant in Zeeland.

Mooncake krijgt een warme kom papeda om het uit te proberen. Zo krijgt ze uitleg over nasi kuning (gele rijst), en slurpt ze papeda. Het basisvoedsel van de Molukkers en Papoea’s. In het filmpje is te zien hoe ze ervan geniet. Papeda is een aanrader!


BOEKPRESENTATIE LEO BLOKUIS BLAUWE ZOMER


Zaterdag 21 september presenteerde Leo Blokhuis zijn boek Blauwe Zomer in café De Zwarte Ruiter in Den Haag.

Blauwe Zomer gaat over de opkomst van de Rock ’n Roll in Den Haag in de jaren ’50. En dan specifiek over de invloeden van de Indorock. Het boek speelt zich voor een groot deel af in Indonesië, en één van de twee hoofdpersonen komt daar vandaan.

De muzikale omlijsting werd verzorgd door indorockband van het eerste uur, The Crazy Rockers, onder leiding van Woody Brunings, aan wie ook het eerste exemplaar werd uitgereikt.


MANTELZORG EN DEMENTIE

Joris Linssen neemt in Zorg uit Handen, een serie over mantelzorg van omroep Max, de zorgtaken over van Hedwig. Hedwig is mantelzorger voor haar moeder Eugenie.

De 83-jarige Eugenie lijdt aan de ziekte van Alzheimer en is afhankelijk van mantelzorg. Haar kinderen hebben een eigen manier gevonden om voor hun moeder te kunnen zorgen. Ze nemen hun moeder om de beurt in huis en zijn allemaal parttime mantelzorger.

Hedwig (63) neemt ook haar deel van de mantelzorg op zich, maar vindt het zorgen voor haar moeder, die behoorlijk in de war is, zwaar. Joris Linssen neemt de rol van mantelzorger over van Hedwig. Hedwig komt voor een paar dagen tot rust op Ibiza.


AANSPRAAK

In het Septembernummer van Aanspraak, het magazine van de SVB en PUR voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen, staan interessante artikelen over Indië.

Onder meer interviews met Sjoerd en Corrie van Leyden over Tjihapit en Tjimahi, met Richard Ceuleers over Glodok en met Louis Harmanus over zijn internering in republikeinse kampen.

Tevens een artikel over de opening van Nationaal Museum Sophiahof.

Hier vindt u de integrale versie.


STEUNPUNT PELITA EINDHOVEN VERHUISD

Sinds 29 augustus zit het Steunpunt van Pelita Eindhoven op Stadshof Hemelryck, Hemelrijken 292, 5612 WS Eindhoven

Om een afspraak te maken kunt u ook na de verhuizing bellen met Kees Schepel, tel. 06 - 135 21 570, of met Sylvia Huisman, tel. 06 - 135 17 056.


EXCURSIES EN HERDENKING NAGASAKI 2020

Op 12 september 2020, dus pas volgend jaar, wordt in Nagasaki/Japan herdacht dat 75 jaar geleden op 13 september 1945 de Nederlandse, Britse, Amerikaanse en Australische krijgsgevangenen uit het kamp Fukuoka-2 werden bevrijd. De ceremonie vindt plaats bij het in 2015 onthulde gedenkteken ter nagedachtenis aan alle Fukuoka-2 krijgsgevangenen waaronder degenen die daar zijn overleden.  

Behalve de herdenking zelf op 12 september 2020 worden op 10 en 11 september door Stichting Dialoog NJI twee excursies georganiseerd.  

De eerste excursie gaat naar het Kruismonument in Mizumaki dat de 871 Nederlandse krijgsgevangenen herdenkt, die in Japan tijdens dwangarbeid omkwamen. (zie foto) 

De tweede excursie omvat een lezing over het kamp Fukuoka-2, een bezoek aan de oude campsite en een aantal plekken in Nagasaki die aan Fukuoka-2 dan wel WOII gerelateerd zijn.  

Indien u overweegt de ceremonie op 12 september 2020 in Nagasaki - Japan bij te wonen en/of deel te nemen aan (één van) de excursies vraagt men u dit voor 1 oktober a.s. aan Stichting Dialoog NJI kenbaar te maken via a.w.schram@me.com (ook voor informatie).  

U verplicht zich hiermee tot niets, het dient voor deze stichting uitsluitend als indicatie omtrent de belangstelling voor de excursies en voor de ceremonie. 


DEPOK LAAT NOG STEEDS SPOREN NA

 

Ben van den Aarssen van BN De Stem interviewde de zussen en Pelita-vrijwilligsters Babs en Peggy Loen over Depok, waar hun achtergrond ligt en waarover momenteel in het Westfries Museum te Hoorn een tentoonstelling plaats vindt.

 

Hier vindt u een transcript van dit interview.


HERDENKINGEN, REÜNIES OF ANDERE BIJEENKOMSTEN

Organiseert u een herdenking, reünie of andere bijzondere bijeenkomst met betrekking tot Nederlands-Indië, laat ons dit dan weten.

Bijvoorbeeld de Indië-Herdenking in Nijmegen op 14 augustus of de Indische Roots Expertisedag van 28 september in Den Haag.

 

Dan plaatsen we deze in ons overzicht, dat natuurlijk erg handig is om te zien welke plechtigheid bij u in de buurt plaatsvindt.


DE MAN DIE NAGASAKI OVERLEEFDE, OVERLEDEN

Dick Büchel van Steenbergen zat als krijgsgevangene in Fukuoka 14B toen op zo'n 1500 meter van hem vandaan Fat Man alles verwoestte, c.q. de atoombom die 9 augustus 1945 op Nagasaki werd uitgeworpen.

Hij overleefde het en vierde 17 juni zijn 99e verjaardag.

Onlangs verscheen het boek De man die Nagasaki overleefde over hem. 

Op 11 juli overleed hij echter. Daarom publiceerde het NRC diens laatste interview.


PATRICIA SONNENBURG WIL GERECHTIGHEID VOOR DUITSE OPA DIE IN 1942 OM HET LEVEN KWAM OP NEDERLANDS SCHIP

"Onschuldige Duitse burgers op een schip zetten en aan hun lot overlaten terwijl de boot zinkt, dat is schandalig."

De opa van Patricia Sonnenburg kwam in 1942 om het leven toen het Nederlandse schip de Van Imhoff geraakt werd door een torpedo.

Op woensdag 10 juli in Een Vandaag 

Hier vindt u de uitzending.


WESTFRIES MUSEUM HOORN

Van 30 juni tot en met 6 oktober is in het Westfries Museum in Hoorn de tentoonstelling ‘Depok, de droom van Cornelis Chastelein’ te zien. Deze tentoonstelling vertelt de vrijwel onbekende geschiedenis van een bijzondere Indische gemeenschap. Een verhaal dat 300 jaar geleden begint wanneer de hoge VOC-beambte Cornelis Chastelein zijn landgoed Depok bij testament nalaat aan de slaafgemaakten die daar voor hem werken.

De tentoonstelling volgt het wel en wee van de gemeenschap in het koloniale Nederlands-Indië tot de dag van vandaag. Fotograaf Geert Snoeijer en historica Nonja Peters brengen de rijke geschiedenis van Depok tot leven in prachtige portretten van Depokkers in Indonesië en Nederland.

Combineer uw bezoek aan deze tentoonstelling met de adembenemende 35 minuten durende virtual reality-show Batavia 1627, waarmee u zich in vogelvlucht in het Batavia van 1627 waant. U moet hiervoor wel reserveren!


Opening Sophiahof

Op 27 juni opende Koning Willem-Alexander Museum Sophiahof, Indië tot nu, met een tentoonstelling over Indisch en Moluks verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en hierna.

Pelita is één van de vijf organisaties die in de Sophiahof zijn gevestigd.

 

 

(Foto: Armando Ello)


PELITA IN SOPHIAHOF

Maandag 24 juni zette theatergroep Delta Dua in de net verbouwde Sophiahof situaties op de planken die zich bij de verzorging van ouderen met een achtergrond in Nederlands-Indie voor kunnen doen.

Dit, in het kader van de themadag van Pelita over contextgebonden zorg, c.q. de grote noodzaak van juiste benadering, rekening houdend met de culturele achtergrond, oorlogsverleden, migratie en eventuele aanpassingsproblemen.

Gedurende de voorstelling legde Pelita uit op welke wijze het Programma Contextgebonden Zorg bijdraagt aan passende zorg voor Indische en Molukse ouderen.

De middag was ondanks de warmte drukbezocht en het publiek was erg enthousiast over de wijze waarop de noodzaak en meerwaarde van het Programma Contextgebonden Zorg samen met Delta Dua over het voetlicht werd gebracht.


EMDR BIJ PAUW

Volgens EMDR-specialist en psycholoog Sjef Berendsen kan EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing’) een doeltreffende therapie zijn voor mensen met een trauma.

Hij sprak hierover bij Pauw.


7E PELITA-HERINNERINGSREIS!

Van 3 tot 30 september is er dit jaar weer een herinneringsreis door Java. Dit, onder leiding van Wieteke van Dort en reisorganisator Antonio Meijer.

Hier vindt u meer informatie.


GEZOCHT

Kende u of hebt u ooit verhalen gehoord over George Beer of Truitje (Geertruida) Lopes Cardozo? In Uit het Oog vindt u oproepen naar hen.

Mocht u zelf op zoek zijn naar vroegere bekenden, nodigen wij u van harte uit om uw oproep op onze website te plaatsen.


LESBOEK JAPAN


Stichting Dialoog bracht onlangs het lesboek 'Het verhaal van Johan' uit, dat zowel voor scholieren in Nederland als in Japan is bestemd.


'Het verhaal van Johan' is het verhaal van een Nederlandse marineman die tijdens WO-II in Nagasaki krijgsgevangen zat. Nadat hij de atoombom overleefde, keerde hij uiteindelijk weer naar Nederland terug. Ook het verhaal van de bevolking in Nagasaki tijdens de oorlog en na de val van de atoombom is in dit lesboekje vervat. 
Verder komen de onthulling van het gedenkteken op de plek van het voormalige krijgsgevangenenkamp (nu schoolplein), de betekenis van dit gedenkteken en het proces van verzoening met het verleden aan de orde.


De publicatie van de Engelse en Japanse vertaling was in Japan al groot nieuws en verdient in Nederland meer aandacht.


Op 6 juli houdt stichting Dialoog haar jaarlijkse conferentie. Deze keer met als thema "Verzoening, hoezo?". Hier vindt u meer informatie.


RUMAH MELATI ALMERE

Wilt u zelfstandig blijven wonen, maar toch de mogelijkheid hebben om daar later thuiszorg in te huren? Dan is het Indisch Molukse wooncomplex Rumah Melati in Almere misschien iets voor u.

Hier vindt u meer informatie.


BANKJES VOOR MONUMENT FUKUOKA 2B

 

Hennie Groenhuijzen probeert geld bijeen te krijgen om twee bankjes bij het monument van Fukuoka 2B te plaatsen.

Deze zijn zowel bedoeld voor bezoekers als voor degenen die dit monument verzorgen.

Zie haar verzoek om een donatie in Uit het Oog.


WAAROM MOLUKKERS ZO GRAAG BIJ ELKAAR WONEN

Tussenuur, het jongerenplatform van omroep Human, staat stil bij de vraag waarom mensen van dezelfde afkomst eigenlijk zo graag bij elkaar gaan wonen. In deze aflevering waarom Molukkers dit zo graag willen.


3-KAMERAPPARTEMENT INDISCH WOONCOMPLEX AMSTERDAM-GEUZENVELD

In het Indisch wooncomplex Tempat Senang aan het Teldershof te Amsterdam-Geuzenveld is net een 3-kamer-appartement vrij gekomen voor Indische 55-plussers. Met een gunstige huur, 26 andere appartementen met Indische zelfstandige senioren, een gemeenschappelijke ruimte en een gemeenschappelijke kleine tuin.

Meer informatie via Alice Massing: 06 - 280 42 213 of Alice-Massing@hotmail.com


LINTJES

Vrijdag 26 april werden op allerlei plaatsen in het land weer Koninklijke onderscheidingen uitgereikt. In Eindhoven en Hellevoetsluis werden vrijwilligers van Pelita gedecoreerd.

Joyce Radesey kreeg een lintje voor haar vrijwilligerswerk voor o.a. Pelita en Indisch Netwerk Eindhoven.

Ahrend Siebelhoff werd geridderd voor zijn inzet voor o.a. Pelita, de scouting en vluchtelingenwerk.


Allebei doen ze te veel om op te kunnen noemen en hebben zich verdienstelijk gemaakt voor de oorlogsbetrokkenen uit voormalig Nederlands-Indië. De decoraties zijn ze van harte gegund!


Nu ook een Masoek Sadja in Bergen op Zoom!

Vanaf 9 januari is Bergen op Zoom een Masoek Sadja rijker, ofwel de inloopmiddag voor senioren met een binding met voormalig Nederlands-Indië die tijdens de Masoek Sadja ervaringen en cultuur kunnen delen in een gezellige setting met muziek, dans, demonstraties en Indisch eten.

Het programma is zowel recreaties als informatief.

De Masoek Sadja van Bergen op Zoom zal om de twee maanden plaats vinden.

Naast genieten van (dans)muziek van The Volunteers Band, catering van Shirley en een loterij met leuke prijzen kunt u op 9 januari ook met uw vragen terecht bij vertegenwoordigers van Seydlitz Notarissen en de Mantelzorg Makelaar West-Brabant.

 


Eerder nieuws

Vrijwilligers en medewerkers geschoold in dementie

Op 16 november verzamelden zich 120 vrijwilligers en medewerkers van Pelita in het Icoontheater in Amersfoort voor een leerzame theatervoorstelling. Pelita-vrijwilligers, vooral die van buddyproject Gotong Royong, krijgen namelijk in toenemende mate te maken met mensen met beginnende dementie.  De voorstelling Dementie in Theater – Dag Mama biedt inzicht in deze problematiek en hoe ermee om te gaan.

De toeschouwers waren getuige van een knap gemaakte voorstelling, een combinatie van live muziek en levensechte scenes. Dag Mama gaat over een vrouw die zichzelf aan het verliezen is. Haar dochter moet hiermee leren omgaan. Het stuk speelt zich af in de nieuwe leefomgeving van de moeder, een kamertje in een verpleeghuis. Moeder, dochter en verzorgende krijgen met elkaar te maken en dit leidt tot botsingen. Duidelijk wordt wat dementie met iemand doet en hoe schijnbaar onbereikbaar de dementerende persoon wordt voor familie en verzorgenden.

Na een korte pauze werd de voorstelling vervolgd door een theaterlezing met interactieve workshop.  Aan de toeschouwers werd inzicht geboden hoe kan worden aangesloten bij de belevingswereld van een persoon met dementie; hoe maak je contact en ga je om met dementie?

De theatermakers vormen een familie bestaande uit twee broers, zus en moeder. Drs. Sarah Blom en dr. David Blom zijn ouderenpsycholoog, Misha Blom is singer-songwriter en moeder Lydia van den Heuvel is actrice. In haar rol als dementerende oudere richt laatstgenoemde zich tijdens de workshop rechtstreeks tot de zaal waardoor je als toeschouwer betrokken raakt bij haar verwarring en hoe daarmee om te gaan. Alle aanwezigen zaten op het puntje van hun stoel en beloonden de familie Blom met een daverend applaus.

Een geslaagde bijeenkomst waarbij de band tussen Pelita-vrijwilligers en -medewerkers werd versterkt en op een laagdrempelige wijze kennis werd gemaakt met de problematiek rond dementie.

Voor meer informatie over de voorstelling “Dementie in Theater – Dag Muziek” verwijzen wij u naar de website https://oudwordenmetzorg.nl/dagmama

 Jean-Emile Veth